Het is mooi geweest

Op 24 augustus 2014 was het precies één jaar geleden dat ik mijn allereerste blogpost schreef. Dat was voor mij het uitgelezen moment om mijn blog eens te evalueren en te kijken waar een jaar bloggen mij gebracht heeft. En de conclusie is helaas dat ik ermee ophoud. Dit is mijn laatste post op deze blog.

Het voorbije jaar heb ik me vaak schuldig gevoeld, omdat ik niet zoveel tijd had als ik wilde om blogposts te schrijven. Die lieten daarom vaak op zich wachten, zeker tijdens de afgelopen maanden. Ik heb gemerkt dat ik vaker met cultuur bezig was dan dat ik de tijd had om erover te schrijven. Wat soms best wel een paradoxale situatie opleverde: ik kreeg soms de reflex om niet nog een film te bekijken of naar een expo te gaan, omdat ik nog een blogpost wilde schrijven van een vorig boek of een andere opera. En dat is natuurlijk niet de bedoeling:-).

Ook neemt mijn engagement bij verschillende culturele verenigingen heel wat tijd in beslag. Ik ben betrokken bij de jongerenwerking van het nieuwe BELvuemuseum en geef rondleidingen in de expo ‘100 jaar radio’ in Leuven. En het is gelukt om van mijn hobby mijn beroep te maken, want sinds vorige week organiseer ik culturele evenementen bij het Davidsfonds in Leuven:-)! Maar zo’n nieuwe job vraagt natuurlijk ook heel veel energie en overgave.

Het is echt niet gemakkelijk, inzien dat je gewoon geen tijd genoeg hebt om alles te doen wat je zou willen:-).

Maar ik wil jullie, liefste lezers, bedanken. Voor het volgen van deze blog, het lezen van mijn blogposts, het posten van toffe en kritische commentaren… Het was een plezier om mijn culturele ervaringen met jullie te delen! Ik hoop dat ik er toch een klein beetje ben in geslaagd om jullie te inspireren om meer cultuur te beleven.

En wie weet, misschien tot een volgende ontmoeting in deze virtuele wereld of tijdens een cultureel evenement in de ‘echte’ wereld. Geniet in de tussentijd van alle culturele ervaringen die je maar kan opdoen! Ik wens jullie een bruisend nieuw cultuurseizoen!

P.S. Ik heb me wel voorgenomen om mijn liefde voor cultuur via mijn Twitteraccount te verspreiden:-). Je vindt me via @ceciliacoppens.

Een culturele ervaring is (heel veel) geld waard

Als je nog twijfelde of cultuur wel zo waardevol is, maken cijfers komaf met die twijfel! Dit artikel las ik vanmorgen in De Standaard:

Geluksgevoel bij kunstbeleving berekend

Naar het theater gaan maakt even blij als 1.225 euro

Het goede gevoel dat een bezoek aan het theater of museum oplevert, is uitgedrukt in geld. Daan van Lent

Twee keer per jaar een bezoek aan het theater levert een groter geluksgevoel op dan een salarisverhoging van 1.225 euro per jaar. Naar een concert? Ook leuk, maar het resulterende geluksgevoel staat slechts gelijk aan een salarisverhoging van 909 euro.

Allemaal direct kaartjes boeken dus? Nee, eerst nog even zwemmen of gaan dansen. Dat zijn volgens een onderzoek van de London School of Economics de kunst- en sportactiviteiten die het meeste welbevinden opleveren: regelmatig zwemmen staat gelijk aan de waarde van het geluksgevoel bij een salarisverhoging van 1.999 euro. Nog beter is het om zelf te gaan dansen, dat zorgt voor een geluksgevoel dat gelijk staat aan een salarisverhoging van 2.048 euro. Het regelmatig bezoeken van de bibliotheek verhoogt het geluk meer dan een salarisverhoging van 1.666 euro.

Dit is niet een onderzoek dat de wetenschappers van de LSE in hun hobby-uurtjes als ‘freakonomics’ hebben gedaan. De drie gedragseconomen achter deze uitkomsten, die vorige maand zijn gepubliceerd, hebben het onderzoek uitgevoerd in opdracht van het Britse ministerie van Cultuur, Media en Sport. Dat wil een waarde koppelen aan cultuur en sport, die niet duidelijk wordt uit prijsvorming op de markt. Want die is er niet echt. Daarom hebben de onderzoekers gegevens gebruikt van het Britse Office for National Statistics, die voor zijn Understanding Society-onderzoeken naar het welbevinden van de Britten vragen stelt naar welke waarde zij plakken op activiteiten die ze ondernemen.

Afbeulen in de fitness

De uitkomsten maken duidelijk dat niet alle sport- of culturele activiteiten bijdragen aan geluk. Ga bijvoorbeeld niet zelf op de gitaar tokkelen of pianospelen. Dat staat gelijk aan een negatieve waarde van 1.530 euro. Ook afbeulen in de fitness lijkt niet zo’n goed idee. Het staat gelijk aan het verdriet bij een salarisverlaging van 1.616 euro.

Hierbij plaatsen de onderzoekers wel direct een belangrijke kanttekening. ‘Het kan zijn dat mensen die een slecht zelfbeeld hebben – door overgewicht – sneller naar de fitness gaan’, schrijven zij in de publicatie Quantifying and valueing the wellbeging impacts of culture and sport. Of het kan gaan om ‘eenzame muzikanten’ die stilletjes hun melancholie wegspelen.

De vraag is omgekeerd ook of theaterbezoek gelukkiger maakt of dat mensen die regelmatig theater bezoeken gewoon gelukkiger mensen zijn die een goed gevoel krijgen als ze in de schouwburg plaatsnemen. Het hoeft niet zo te zijn dat mensen die nooit naar het theater gaan, plots gelukkig worden als ze wél een toneelstuk, musical of dansvoorstelling bezoeken. Inkomensverschillen – de theaterbezoeker verdient meer en haalt dus minder plezier uit een salarisverhoging – kunnen daar ook een rol bij spelen.

De onderzoekers hebben overigens wel voor die factoren gecorrigeerd, maar meer vergelijkbare onderzoeken zijn nodig om te zien of ze dat afdoende gedaan hebben.

Er kan dus ook niet zomaar een beleidsaanbeveling uit voortvloeien. Het heeft niet direct zin om gratis kaartjes uit te delen, niet voor de overheid of voor werkgevers. Wat moet het Britse ministerie er dan mee? Dat legt het ook uit bij het onderzoek: door te weten wat sport- of culturele activiteiten mensen waard is, kan het ministerie ook afwegen wat het belang is om kunst- en sportdeelname met beleidsmaatregelen te stimuleren. Want het onderzoek laat wel zien welke activiteiten aan het welbevinden van mensen bijdragen.

Bron: http://www.standaard.be/cnt/dmf20140513_01104532

9 om niet te vergeten in Boedapest

IMG_2755

Toen ik in de bibliotheek de Capitool reisgids over Boedapest had gevonden, was ik verrast dat die zoveel dunner was dan die over Rome. En een klein beetje ongerust ook. Zouden mijn vriend en ik wel vier volledige dagen kunnen vullen met die ietwat mysterieuze hoofdstad van Hongarije? Dat was uiteindelijk helemaal geen probleem.

1. De Staatsopera

IMG_2825

Ik heb in Boedapest twee magische momenten meegemaakt en één daarvan was in de Staatsopera. We hadden last minute tickets gekocht (zo’n kwartier op voorhand) voor de balletvoorstelling van die avond (‘Onegin’ van Tchaikovsky) en de zaal was betoverend mooi. De opera is blijkbaar nog altijd een van de beste qua akoestiek en mooiste opera’s ter wereld volgens verschillende rankings.

Als je niet zo’n opera- of balletliefhebber bent, kan je het operagebouw ook gewoon bezoeken. Er zijn elke dag rondleidingen in verschillende talen om 15u en 16u.

http://www.opera.hu/en

2. Opera in het Erkeltheater

Als je wél een operafan bent, dan is een avondje Erkeltheater ook een absolute aanrader. In tegenstelling tot het prachtige Staatsoperagebouw is het Erkeltheater een ‘gewone’ schouwburg zoals wij er hier hebben. Maar er worden fantastische opera’s uitgevoerd. Wij gingen naar ‘Turandot’ kijken met tweederangtickets en dat voor zo’n 23 euro voor twee personen!

http://opera.hu/en/erkel/

3. De baden

Een ander magisch moment heb ik beleefd in de Széchenyi-baden. Boedapest is echt gekend voor z’n ‘badcultuur’. Je vindt in de stad verschillende baden, die je kan vergelijken met de welnesscomplexen bij ons. Maar de ervaring is authentieker omdat je voelt hoe deze activiteit is ingebakken in het leven van de inwoners van Boedapest én omdat de architectuur en de inrichting van de badhuizen typisch Hongaars is. De kans is groot dat je langs een paar schakende Hongaren zwemt…

In de open lucht zwemmen in heerlijk warm water terwijl het eigenlijk vriest… Het is een speciale ervaring.

http://www.szechenyifurdo.hu/

4. De theehuizen

Net zoals de Boedapestenaren (of is het -nezen?) gek zijn op een uitje naar een badhuis, houden ze van thee. Je vindt in de stad verschillende theehuizen, waarvan wij er een ontdekt hebben. ‘Green Turtle’ heet het, en je kan er kiezen tussen meer dan 250 soorten thee. Om eerlijk te zijn was ik niet overdonderd door de thee die we gedronken hebben (‘Almond Mocassin’ en ‘Chocolate Strawberry’), maar de sfeer is er heel apart.

5.  Terror Háza / House of Terror

Veel minder gezellig is het in het ‘House of Terror’. Da’s een relatief nieuw museum over twee donkere periodes in de Hongaarse geschiedenis: de dictatuur van het nazisme en het communisme. De tentoonstellingsruimtes zijn prachtig ingericht met veel oog voor detail. Het museum is zelfs zo overtuigend dat ik er bijna ben buiten gelopen omdat ik het ontzettend benauwd kreeg… Het is dan ook ingericht in het gebouw dat heeft dienstgedaan als hoofdkwartier van achtereenvolgens de top van de Hongaarse nazi’s en de communistische staatspolitie.

http://www.terrorhaza.hu/en/index_2.html

Bedankt aan ‘Yet another blog’ voor de tip http://yab.be/reizen/budapest-2012/

6. De Dohánysynagoog

Volgens de Hongaren is de Dohánysynagoog de grootste synagoog van Europa. Het is een prachtig gebouw waarvoor 40 kilogram goud is gebruikt voor de versiering van de binnenkant. Je kan er bijna dagelijks om het halfuur een geleide tour volgen in verschillende talen. Op de site is er niet alleen de synagoog, maar zijn er ook verschillende herdenkingsmonumenten voor de slachtoffers van de Holocaust en twee kleine Joodse musea.

http://www.dohanystreetsynagogue.hu/

7. Museum voor Beeldende Kunsten

IMG_2693

Wij waren nog net op tijd om de tentoonstelling ‘Van Caravaggio tot Canaletto’ te bezoeken, die nog tot 16 februari 2014 loopt. Maar het museum organiseert vaker interessante tijdelijke expo’s. Bovendien is de permanente collectie ook de moeite, vooral het gedeelte over het oude Egypte. Je ziet er heel wat perfect bewaarde mummies.

http://www.szepmuveszeti.hu/main

8. Hongaarse Nationale Galerie

Bron: hu.wikipedia.org

Bron: hu.wikipedia.org ‘The Last Day of a Condemned Man’, 1869 – 1872

Voor we naar Boedapest gingen kenden we geen enkele Hongaarse kunstenaar. En dat is onterecht, zo bewijst de collectie in de Hongaarse Nationale Galerie. Er hangt alleen maar Hongaarse kunst én de tijdelijke tentoonstellingen zijn ook vaak aan een Hongaarse kunstenaar gewijd. De nationale trots Mihály Munkácsy heeft mij erg verrast.

http://www.mng.hu/en

9. Het Parlement

En uiteraard kan je ook een bezoek brengen aan het Parlement, hét gebouw dat het uitzicht van Boedapest bepaalt. Het gebouw is zo’n 268 meter lang, dus daar zou je wel een dag mee zoet kunnen zijn. Maar een geleid bezoek duurt maar ongeveer een halfuur en brengt je langs enkele van de belangrijkste ruimtes van het Parlement. Ook al is het erg kort in verhouding, de gids legt best veel uit en het interieur is uitzonderlijk mooi.

http://www.parlament.hu/angol/eng/leiras.htm

10 om te zien in Berlijn

Vorig weekend ben ik vier dagen naar Berlijn gegaan. Een fan-tas-tische stad als je het mij vraagt! Er is ontzettend veel te beleven op cultureel vlak: musea, monumenten, interessante winkels, film- en theatervoorstellingen… Alvast 10 culturele activiteiten om te zien:

1. Het Filmmuseum geeft een overzicht van het ontstaan van de film tot nu. De focus ligt op de Duitse film (met onder andere “Das Cabinet des Dr Caligari”, “Metropolis”, “Der blaue Engel” en “Olympia”), maar de context wordt ook goed beschreven. Daarnaast is er een vaste tentoonstelling over het ontstaan van de televisie, maar daar staat de Duitse televisie meer centraal en dat is dus iets minder interessant als je een volledig beeld wil. http://www.deutsche-kinemathek.de/de

2. Kino Arsenal is de bioscoop onder het filmmuseum. Er worden films van alle tijden getoond, zowel in het Duits gedubt (geen aanrader;-)), als originele versies. Voor 7,5 euro ga je er goedkoper naar de cinema dan in de populaire bioscopen én krijg je een beter programma voorgeschoteld. Dubbele winst dus. Ik zag er “Gentlemen prefer blondes” uit 1953 met Marilyn Monroe. Een héérlijke film, waarover ik later nog een bericht post. http://www.arsenal-berlin.de/en/arsenal-cinema/cinema-info.html

3. In het DDR-museum vind je als het ware een reconstructie van het alledaagse leven tijdens de DDR. Het musem is zeer ludiek en interactief ingericht, met veel lades en kasten die je kan opendoen en waar je attributen vindt, een typische huiskamer die is nagebouwd, een Trabant waar je een virtuele proefrit in kan maken… Maar je vindt er ook een verhoorkamer waar je op de rooster wordt gelegd en informatie over de afsluiter- en spionagetechnieken tijdens de DDR. Het is niet voor niets al twee keer genomineerd voor de “European Museum of the Year Award”. In het restaurant naast het museum kan je typische gerechten uit de DDR-periode bestellen, tegen democratische prijzen én met je toegangsticket krijg je een korting van 10%. http://www.ddr-museum.de/en

4. Als je Dussman das Kulturkaufhaus met een Belgische winkel zou moeten vergelijken, dan is het Fnac. Maar door zo’n vergelijking doe je Dussman oneer aan. Verdiepingen vol boeken, films, cd’s, platen en gezellige kleinigheden zoals agenda’s, notitieboekjes, kalenders, gadgets… Én het zo goed als volledige aanbod van de uitgeverij Reklam, die budget- en kastvriendelijke (Duitse) klassiekers uitgeeft. Er is een webshop, maar helaas betaal je voor verzending naar België 7,5 euro. http://www.kulturkaufhaus.de/

5. Bij Hekticket vind je kaartjes tegen verlaagde prijzen voor voorstellingen van dezelfde avond. Je moet soms wel even aanschuiven én de verkopers zijn karig met informatie over de voorstellingen waarvoor ze tickets aanbieden. http://www.hekticket.de/hekticket/.bin/index.cgi

6. Als je de koepel van de Reichstag bezoekt, krijg je naast heel wat informatie over de geschiedenis van het Duitse parlement een fantastisch panorama over de stad. Hoewel je het gebouw van 8u ’s morgens tot 23u ’s avonds kan bezoeken, raad ik aan om overdag te gaan. Anders zie je enkel lichtjes (hoewel dat ook wel mooi kan zijn natuurlijk). Een bezoek moet je op voorhand online aanvragen (minstens 4 werkdagen). http://www.bundestag.de/htdocs_e/visits/kupp.html

7. Het Holocaustmonument is op zich al een best aangrijpende ervaring, maar onder het monument vind je ook een tentoonstelling. Een feitelijke beschrijving van de holocaust wordt gecombineerd met heel persoonlijke fragmenten uit brieven van slachtoffers. http://www.stiftung-denkmal.de/en/memorials/the-memorial-to-the-murdered-jews-of-europe.html#c694

8. In het Joods Museum kom je meer te weten over de geschiedenis van het jodendom en bouw je achtergrondkennis op die je helpt – als dat al mogelijk is – om de holocaust beter te begrijpen. Het gebouw, dat ontworpen is door Daniel Libeskind, belichaamt de evolutie van het jodendom door de eeuwen heen. http://www.jmberlin.de/main/EN/homepage-EN.php

9. Vlakbij Checkpoint Charlie is de Koude Oorlog Blackbox. Dat is een tentoonstelling in een tijdelijk hip paviljoen waar de Koude Oorlog centraal staat. Er is ook een minibioscoop waar je twee korte films kan zien over het leven tijdens de Muur die absoluut de moeite zijn. http://www.visitberlin.de/en/spot/black-box

10. Als je op het Museuminsel (of musea-eiland) een museum bezoekt, laat het dan het Pergamonmuseum zijn. Het museum bestaat uit drie delen: antieke kunst, kunst uit het Midden-Oosten en islamitische kunst. Een privérondleiding van nog geen vier minuten vind je hieronder. http://www.smb.museum/smb/standorte/index.php?lang=en&objID=27

Nog geen 1 op 5 Europeanen doet actief aan cultuur

bron: Metro 7/11/2013, p. 8

bron: Metro 7/11/2013, p. 8

In “Metro” van 7 november 2013 stond er een boeiend artikel over het culturele leven van Europeanen. Slechts 18 procent van alle respondenten zegt actief aan cultuur te doen. Dat is erbarmelijk weinig en bovendien 3 procent minder dan in 2007. Europees Commissaris Androulla Vassiliou wil daarom “de toegang tot cultuur vergemakkelijken”, “tot alle soorten cultuur, van popfestivals over cinema tot theater”. En ze wil kinderen vanaf jonge leeftijd vertrouwd maken met cultuur, zodat ze leren “dat je kan genieten van van culturele activiteiten”. Dat kan ik als cultuurliefhebber alleen maar aanmoedigen. In het interview blijft ze echter oppervlakkig over hoe ze dat precies wil aanpakken. Benieuwd hoe ze die plannen in concrete acties zal omzetten.

Ik heb bovendien enkele twijfels bij de resultaten. Uit de resultaten van het culturele leven van de Belgen blijkt dat meer dan 1 op 5 al eens naar de opera of naar het ballet is gegaan. Dat is meer dan het Europese gemiddeld en absoluut gezien ontzettend veel. Ik vraag me dan ook af hoe de EU haar respondenten gekozen heeft.

Het artikel vermeldt ook waarom Europeanen zo weinig aan cultuur doen. We zouden te weinig tijd, interesse, geld en keuzemogelijkheden hebben. Tegen het argument van een gebrek aan tijd heb ik helaas niets in te brengen. Ik heb jammer genoeg nog altijd niet de magische kracht ontwikkeld om een dag langer te maken dan vierentwintig uur. Maar een gebrek aan interesse, geld of keuzemogelijkheden? Als mijn blog een doel heeft dan is het om jou ervan te overtuigen dat er binnen het cultureel aanbod altijd wel iets is dat je kan interesseren, dat cultuur niet duur hoeft te zijn en dat het scala aan culturele activiteiten enorm is.

Ik hoop dat ik erin slaag om jou warm te maken voor cultuur, om je op ideeën te brengen en om je (cultureel) te inspireren. Als dat (nog) niet gelukt is, kan ik alleen maar hopen dat een van mijn volgende blogberichten je niet onberoerd laat. Er komen de volgende dagen in elk geval nog diverse berichten aan, onder andere over een ir”reële” televisieserie, een galante filmklassieker, een toverachtige musical en een soms wat absurd non-fictie boek.

Het hele artikel lees je hier: “Culturele steun anders bekijken”

http://issuu.com/metrotime/docs/metro_nl_20131107/8?e=0

Anne Sofie von Otter

“De Zweedse mezzosopraan Anne Sofie von Otter geldt als één van de beste solisten van haar generatie en beschikt over één van de mooiste stemmen van deze wereld.” * Als ik zoiets lees, ben ik benieuwd. Ik was dan ook bereid me totaal te laten verrassen door haar concert in de BOZAR in Brussel afgelopen zaterdag.

von Otter zong de “Chants d’Auvergne” van Joseph Canteloube. Canteloube was een Franse componist die geboren werd in 1879 in de Ardèche, en overleed in 1957. De “Chants d’Auvergne” (“liederen van Auvergne”, een andere streek in Frankrijk die wat noordoostelijker ligt en waar Chanteloubes familie oorspronkelijk vandaan kwam) is zijn bekendste werk en is een vijfdelige volksliedcyclus. De onderwerpen van de liederen verschillen, maar verwijzen allemaal naar het leven in de bergdorpjes.

“Herderslied uit de Haute-Auvergne”, “Het bronwater”, “De spinster”, “Het meisje dat in de steek gelaten is”, “De bultenaar” en “De koekoek”. von Otter bracht enkele fragmenten uit de liedcyclus, die luchtig waren en qua sfeer deden denken aan de bucolische poëzie (i.e. herderspoëzie) van Vergilius. Er is een fragmentje uit “De koekoek” te vinden op YouTube.

Door die luchtigheid en eenvoud kon von Otter zich helaas niet ten volle tonen (en vooral laten horen) als zangeres. Ook was het een ontzettend kort optreden. Ze heeft niet langer dan een halfuur gezongen. Maar als kennismaking kon het in elk geval tellen.

*http://www.brusselsphilharmonic.be/solisten/2013-14/anne-sofie-von-otter/