De komiek (in) Hitler

Bron: www.wpg.be

Iets ongelooflijk onwaarschijnlijk gebeurt dan toch: Adolf Hitler is helemaal niet dood, maar wordt op een zekere dag gewoon wakker op een braakliggend terrein in Berlijn. Wat er precies gebeurd is, laat de auteur helemaal in het midden. Maar een ding is zeker: daar is hij weer. Volkomen hulpeloos en zonder enig identiteitsbewijs ontwaakt Hitler op 30 augustus 2011. Hij staat nietsvermoedend op, maar ontdekt al snel dat hij in een ander millennium is beland. Een krantenventer helpt hem om de eerste dagen door te komen. Tot Hitler opgemerkt wordt door enkele talentscouts die in hem een groots imitator zien. En zo wordt de enige echte Adolf Hitler een stand-up comedyact. Alleen is er voor Hitler niets komisch aan en zal hij televisie- en YouTubekijkend Duitsland voor zich proberen te winnen.

Internationale bestseller

‘Daar is hij weer’ is een boek van de Duitse journalist Timur Vermes. Het verscheen in 2012 in Duitsland en daar werden al meer dan 2 miljoen exemplaren (!) van het boek verkocht. De vertaalrechten zouden ook al aan meer dan 30 landen verkocht zijn en er zou ook een film in de bus zitten. Van een succes gesproken. In ons land loopt het niet zo’n vaart – enkele tienduizenden verkochte exemplaren – maar het boek werd dan ook pas vorig jaar vertaald.

Daar is hij weer3

Geen tien voor taal

Is het dan ook echt zo goed? Literair gezien is het geen pareltje, verre van zelfs. Ik heb me er zeker naar het einde toe moeten doorworstelen. De roman is absoluut geen pageturner en ik was aan het wachten op een climax die er gewoon niet komt. Bovendien heeft Vermes niet bepaald een vlotte schrijfstijl. En hoewel een van de positieve kritieken op de kaft precies gaat over het feit dat Vermes zich ‘het jargon van de dictator’ eigen heeft gemaakt, zit het boek vol archaïsmen. Ook op plaatsen waar de Führer niet aan het woord is.

De archaïstische schrijfstijl zou ook wel eens met de Nederlandse vertaling te maken kunnen hebben, die te wensen overlaat en in sommige alinea’s ondermaats is. Traduttore, traditore… Jongerentaal wordt een vreemd Vlaams tussentaaltje dat ver van de realiteit staat.  En van sommige uitdrukkingen vraag je je af of het überhaupt wel Algemeen Nederlands is:  ‘waarop ik voornemens was voorgoed een einde te maken’, ‘het speeltuintje van de bewaarschool’, ‘we moeten nog op een kinderwagen uit’, ‘het was wederom van belang pas op de plaats te maken’, ‘ de aanspraak’…

Relevantie primeert

Maar als je je over de slechte vertaling – of gaat het toch om een bedenkelijke schrijfstijl? – heen kan zetten, doet het boek je wel nadenken. Je krijgt geen antwoord op de vraag hoe het komt dat Hitler plots weer leeft, maar de auteur zet terecht vraagtekens bij de manier waarop Hitler opnieuw populair kan worden. Akkoord, zijn ‘revival’ berust op een misverstand – namelijk dat anderen hem zien als komiek en hij zichzelf niet – maar in de loop van de roman vervaagt precies die grens tussen komedie en tragedie.

In dat opzicht is het enorme succes in Duitsland waarschijnlijk te verklaren. Daar ligt de herinnering aan Hitler nog verser in het geheugen dan bij ons. Iets wat de roman in ons land misschien dat extra tikkeltje relevantie geeft. Want Vermes toont precies aan dat (een) Hitler zich kan heruitvinden en dat sociale media de ideale manier zijn om discriminerende en antisemitische ideeën te verspreiden. Niet alleen in Duitsland, maar wereldwijd.

Op de website van Knack staat er een interessant interview met Timur Vermes met als veelbelovende titel ‘De media gaan een nieuwe hitler zeker niet tegenhouden’  http://www.knack.be/nieuws/boeken/de-media-gaan-een-nieuwe-hitler-zeker-niet-tegenhouden-timur-vermes/article-interview-111066.html

Bespaar 400 euro per maand

Vanaf vandaag ligt de ‘Crisis Survivalgids’ van Saskia Scheerlinck in de winkel. Voor net geen twintig euro koop je een boek vol tips om redelijk gemakkelijk honderden euro’s te besparen, gemiddeld zo’n 400 euro per maand.

Van marketingmanager naar thuismama

Het zoveelste budgetboek? Toch niet. Ik heb even getwijfeld om het boek op deze blog te bespreken. Het is aan de ene kant natuurlijk een boek en boeken vallen doorgaans – abstract bekeken – onder de algemene noemer ‘cultuur’. Dat het boek vol tips staat om je budget beter te beheren en het dus eigenlijk eerder op een consumentenblog zou passen, was dan weer een tegenargument. Maar omdat het boek verder gaat dan oppervlakkige tips & tricks vond ik het wel relevant.

Saskia werkte tot voor enkele jaren als marketingverantwoordelijke voor een Belgische autobouwer. Ze klopte lange dagen en strikte (en bijgevolg stressy) deadlines waren dagelijkse kost. Tot ze zwanger werd. Ze besliste samen met haar man dat zij zou stoppen met werken. Hoewel niet haar man, maar zíj het meest verdiende. Ze moeten sindsdien rondkomen met één inkomen in plaats van twee. Saskia toont dan ook in haar boek hoe het ook anders kan, hoe je kan beslissen om uit de haastmaatschappij te stappen. Absoluut een ‘cultureel’ fenomeen dus;-).

Consuminderen en ‘declutteren’

De ‘Crisis Survivalgids’ is een pleidooi voor consuminderen, ‘declutteren’ (opruimen en wegdoen zeg maar) en bewust omgaan met de tijd en het budget die je hebt. Aan de hand van twaalf hoofdstukken loodst ze je door het jaar en vertelt ze hoe zij – en jij dus ook – maand per maand kan besparen. Op kledij bijvoorbeeld, door een ‘capsulegarderobe’ uit te bouwen, tweedehands te kopen en aan ‘swishing’ te doen (kleren met elkaar ruilen op basis van een puntensysteem, zie www.swishing.be). Of op reizen, door online prijzen te vergelijken, vluchten te boeken vanuit de voordeligste luchthavens en net na middernacht vliegtickets te kopen. En ja, zelfs op uitgaven voor je kinderen, door speelgoed en kleren tweedehands te kopen: via rommelmarkten, internetveilingen of zoekertjeswebsites.

Uitgeven om te besparen

Het is wel een contradictio in terminis: geld uitgeven voor een boek dat je (misschien?) zal helpen besparen. Maar ik denk wel dat je het geld terugverdient als je enkele tips in je leven introduceert. Waar het boek in elk geval in slaagt, is je doen nadenken over je uitgaven en consumptiepatroon. Alleen in dat opzicht al stelt het boek je huidige levensstijl in vraag. En als je na die confrontatie wil starten met besparen, dan is de eerste stap volgens Saskia heel duidelijk: een overzicht maken van al je uitgaven. Nadien kies je zoveel tips uit als je lief is. Uiteraard staan er heel wat ‘bekende’ tips in het boek, maar ook enkele die ik nog niet gehoord had: de ‘capsulegarderobe’ bijvoorbeeld en het ‘givekot’.

Het boek leest vlot en op het einde van elk hoofdstuk vind je een lijstje van de besproken tips. Saskia geeft ook heel duidelijk aan hoeveel zij op basis van die tips heeft kunnen besparen. Het blijft dus niet vaag, maar wordt net heel concreet dankzij haar eigen cijfers. Die kunnen dan ook enkel maar een stimulans zijn om zelf evenveel of zelfs meer te besparen. Maar, je moet wel opletten, want net zoals een crashdieet werkt een ‘crasbesparing’ niet, zoals Saskia uitlegt. Bij een crashdieet beland je misschien de derde dag al in het frietkot. Wel, als je plots te drastisch gaat besparen, ga je op dag drie misschien fanatiek shoppen. Stap per stap dus, euro voor euro.

‘Crisis Survivalgids’ van Saskia Scheerlinck, uitgegeven bij Manteau – WPG, richtprijs € 19,99. Meer informatie vind je via www.crisissurvivalgids.be. Er is ook een leuke Facebookpagina www.facebook.com/crisissurvivalgids.

Als je dit boek in de bibliotheek vindt, bespaar je natuurlijk al bijna 20 euro;-).

Boekje vol leesplezier

Toen mijn broer het jaren geleden voor de eerste keer over notitieboekjes van Moleskine had, leken ze me erg snob en vooral heel saai. Zwart en sober, niet meteen kernwoorden die me anders aanspreken. Vandaag, jaren later, ben ik stiekem óók fan geworden.

Moleskine bestaat sinds 1997 en brengt – zoals het bedrijf het zelf omschrijft – het legendarisch notitieboekje opnieuw tot leven dat kunstenaars en grote denkers ooit hebben gebruikt tijdens de vorige twee eeuwen: Vincent van Gogh, Pablo Picasso, Ernest Hemingway en Bruce Chatwin. Met een notitieboekje van Moleskine treed je dus eigenlijk in hun voetsporen. Redelijk snob toch?;-)

Maar snob of niet, het aanbod is geweldig. Want naast doodgewone notitie- en adresboekjes is er ook een reeks “passieboekjes”. En een van die boekjes is het “Book Journal”. Een notitieboekje om alle info bij te houden over de boeken die je leest, van titels en auteurs, tot quotes en commentaar. Én een score van 0 tot 5 sterren. Heerlijk. Zo kan ik niet alleen alle titels bijhouden die ik lees, maar ook memorabele quotes en een korte inhoud. Mijn eigen boekgeheugen in boekvorm, die bovendien aanmoedigt nog meer te lezen. Een echte aanrader!

Foto: http://www.moleskine.com